Mục lục bài viết
Cổ phần là gì?
Cổ phần thể hiện quyền sở hữu công ty. Người mua trở thành cổ đông và sở hữu một phần doanh nghiệp; tiền trả trở thành một phần vốn cổ phần. Cổ phần có thể đã thanh toán đầy đủ hoặc một phần.
Năm loại cổ phần
Mỗi loại có đặc điểm và quyền riêng; nguồn liệt kê đầy đủ:
- Ordinary shares: cổ phần phổ thông, loại thông dụng nhất.
- Preference shares: cổ phần ưu đãi.
- Redeemable preference shares: cổ phần ưu đãi có thể hoàn lại.
- Convertible preference shares: cổ phần ưu đãi chuyển đổi.
- Treasury shares: cổ phiếu quỹ.
Cổ đông cá nhân và tổ chức
Công ty có thể có cổ đông cá nhân và cổ đông tổ chức. Cổ đông tổ chức là pháp nhân kinh doanh sở hữu cổ phần công ty khác, chẳng hạn công ty trách nhiệm hữu hạn khác, LLP, tổ chức phi lợi nhuận hoặc tổ chức từ thiện.
Vuốt ngang trên điện thoại để xem đủ các cột.
| Lợi ích cho công ty mới | Ý nghĩa |
|---|---|
| Giá trị thương hiệu | Đối tác kinh doanh có nền tảng giúp xây dựng uy tín. |
| Chuyên môn | Tiếp cận kiến thức và kinh nghiệm nhà đầu tư. |
| Điều khoản tốt hơn | Dễ tiếp cận mức giá có lợi từ nhà cung cấp và nhà sản xuất. |
| Ổn định tài chính | Hậu thuẫn của tổ chức đã có nền tảng củng cố vị thế công ty. |
Member và shareholder không luôn trùng nhau
Vuốt ngang trên điện thoại để xem đủ các cột.
| Khái niệm | Đặc điểm |
|---|---|
| Member — thành viên | Người có tên trong Electronic Register of Members. Mỗi công ty phải có ít nhất một thành viên. Thành viên không phải lúc nào cũng sở hữu cổ phần: công ty limited by guarantee có thành viên nhưng không có cổ đông/vốn cổ phần. |
| Shareholder — cổ đông | Người sở hữu cổ phần; đa số cũng là thành viên. Tuy nhiên sở hữu cổ phần không tự động khiến một người là thành viên: chủ sở hữu hưởng lợi có thể là cổ đông trong khi nominee là thành viên được đăng ký. |
Trách nhiệm và quyền tùy loại cổ phần
Theo hướng dẫn khái quát ACRA, cổ đông chỉ chịu trách nhiệm trong phạm vi số tiền đã đầu tư/trả cho cổ phần. Tùy loại cổ phần, có thể hưởng các quyền sau.
Vuốt ngang trên điện thoại để xem đủ các cột.
| Nhóm quyền | Nội dung |
|---|---|
| Cổ tức và lợi tức | Nhận cổ tức khi công ty có lợi nhuận và quyết định phân chia; nhận phần tiền thu được nếu công ty đóng cửa và bán tài sản. |
| Biểu quyết và quyết định | Có thể biểu quyết quyết định lớn, như sửa điều lệ. Quyền phụ thuộc loại cổ phần và phương thức: giơ tay mỗi người một phiếu bất kể số cổ phần; poll theo quy tắc mặc định mỗi cổ phần một phiếu. Có thể biểu quyết trực tiếp tại họp, qua proxy được ủy quyền hoặc qua attorney/người đại diện khác được ủy quyền. |
| Thông tin và minh bạch | Nhận báo cáo/thông tin như annual report và báo cáo tài chính; dự và phát biểu tại đại hội; kiểm tra biên bản đại hội. |
| Bảo vệ | Ngăn hành vi trái pháp luật hoặc vượt phạm vi công ty được phép; bảo đảm giám đốc tuân thủ điều lệ; được đối xử công bằng; hưởng quyền riêng của loại cổ phần. |
Phạm vi hướng dẫn
ACRA nêu đây là hướng dẫn rộng, tránh ngôn ngữ pháp lý nên có thể khái quát hóa cách áp dụng luật. Nên xin tư vấn chuyên môn về cách luật áp dụng cho hoàn cảnh/giao dịch cụ thể.
Phiên bản nguồn và tài liệu liên quan
Trang ACRA ghi ngày cập nhật riêng là 29 tháng 1 2026; bản tiếng Việt đối chiếu toàn bộ nội dung chính thức ngày 17/10/2026. Các trang liên quan và dịch vụ được dẫn trong nguồn giữ ở phần tài nguyên để tra cứu theo đúng chủ đề.
Biểu mẫu và tài nguyên chính thức
Các liên kết chính thức dưới đây sử dụng tiếng Anh.
- Managing a business or registration ↗
- Managing a company ↗
- Shares & updating share information ↗
- share capital ↗
- five different types of shares ↗
- Electronic Register of Members ↗
- type of shares ↗
- company constitution ↗
- Overview of share transactions ↗
- Issuing a prospectus for public share offers ↗
- Filing a return of allotment of shares ↗
- Filing a transfer of shares ↗
- Filing a conversion of shares ↗
- Filing a notice of share redenomination ↗
- Providing financial assistance for share purchases ↗
- Altering share capital ↗
- Reducing share capital ↗
- Buying back shares ↗