Mục lục bài viết
Hướng dẫn thực hành báo cáo tài chính 1/2018 cho FY2017
Theo Financial Reporting Surveillance Programme (FRSP), ACRA rà soát báo cáo được chọn về tuân thủ chuẩn mực Singapore. Tài liệu hướng dẫn giám đốc rà soát báo cáo FY2017 sắp lập, nhắc rủi ro sai sót và gợi câu hỏi cho ban điều hành. Dù tên tập tin có 2017, tiêu đề PDF là Financial Reporting Practice Guidance No. 1 of 2018.
Triển vọng 2017 nhìn chung tích cực: dự báo tăng trưởng Singapore 3,0%–3,5%, GDP toàn cầu cũng mạnh hơn. Chú thích 1 dẫn MAS, Recent Economic Developments in Singapore, 6/12/2017. Bán dẫn, thiết bị ngoại vi máy tính, bán lẻ cải thiện; các công ty đó và công ty mở rộng có thể chú ý mua doanh nghiệp, hợp nhất/phương pháp vốn chủ. Một số ngành vẫn khó ở quý III/2017, như nhu cầu thiết bị vốn thăm dò dầu khí yếu; các công ty này hoặc chịu gián đoạn số đáng kể cần quan tâm giảm giá trị. Một số chuẩn mực cũng sắp hiệu lực. Các nhận định và dự báo thuộc thời điểm tài liệu.
1. Thay đổi chuẩn mực: công bố đầy đủ tác động tài chính?
Khi giám đốc phê duyệt báo cáo FY2017 trong 2018, một số thay đổi đã hiệu lực. Bảng gốc ghi các kỳ tài chính bắt đầu từ hoặc sau các ngày sau.
ACRA khích lệ thông tin định tính có ý nghĩa trong báo cáo FY2016 về tác động lên chính sách. Vì một số chuẩn mực đã hiệu lực khi phát hành báo cáo FY2017, kỳ vọng công bố tiến triển hơn, gồm thông tin định lượng đã biết hoặc ước tính hợp lý được, giúp cổ đông đánh giá tác động.
IFRS 16 (identical)/SFRS 116 về thuê có hiệu lực 2019 ảnh hưởng nhiều bên thuê văn phòng/bán lẻ, nhà xưởng, máy móc. Giám đốc bảo đảm chuẩn bị đúng tiến độ. Thanh toán thuê tương lai nhìn chung thành nợ tài chính thay chỉ công bố cam kết thuê, có thể ảnh hưởng tuân thủ điều kiện vay; cần theo sát và để ban điều hành trao đổi bên tài trợ khi cần.
Vuốt ngang trên điện thoại để xem đủ các cột.
| Thay đổi theo bảng gốc | Kỳ bắt đầu từ 1/1/2018 | Kỳ bắt đầu từ 1/1/2019 |
|---|---|---|
| IFRS 15 (identical)/SFRS 15 – Doanh thu từ hợp đồng với khách hàng | Có | |
| IFRS 9 (identical)/SFRS 109 – Công cụ tài chính | Có | |
| Hội tụ với IFRS | Có | |
| IFRS 16 (identical)/SFRS 116 – Thuê tài sản | Có |
2. Hoạt động liên tục: ít nhất 12 tháng
Báo cáo thường lập giả định tiếp tục hoạt động trong tương lai có thể dự kiến. Khi có dấu hiệu khó khăn như lỗ hoạt động lớn, nợ ngắn hạn thuần, tỷ số bất lợi, không trả được chủ nợ, vi phạm điều kiện vay hoặc bất định đáng kể về tái tài trợ khoản đến hạn, giám đốc đánh giá giả định chính về khả năng tiếp tục trong khoảng ít nhất nhưng không giới hạn 12 tháng từ cuối năm tài chính.
Phải công bố đầy đủ, kịp thời xét đoán đáng kể khi kết luận giả định hoạt động liên tục phù hợp, giúp nhà đầu tư quyết định khi có dấu hiệu khó. Nếu dựa vào thư hỗ trợ tài chính của bên liên quan, phải đánh giá khả năng thực tế và ý định hỗ trợ của bên đó.
3(a)–(c). Giá trị tài sản dài hạn và chỉ báo giảm giá trị
Kiểm tra giảm giá trị bảo đảm tài sản không ghi cao hơn giá trị có thể thu hồi. Đặc biệt ở ngành khó khăn, giám đốc cần hỏi: (a) nếu bộ phận lỗ mà không kiểm tra, vì sao không chỉ báo nào trong 8 chỉ báo chuẩn mực liên quan? Ví dụ mất khách lớn, hủy đơn, kế hoạch ngừng/tái cơ cấu hoạt động. (b) Nếu lợi thế thương mại và tài sản vô hình có thời gian sử dụng không xác định trọng yếu mà không kiểm tra, hỏi lý do: các tài sản này phải kiểm tra hằng năm ngay cả khi không có chỉ báo. (c) Nếu đã kiểm tra, giả định chính có phản ánh hợp lý kế hoạch hiện tại, triển vọng kinh tế và điều kiện ngành không; phương pháp có đổi và vì sao?
3(d)–(e). Giá trị sử dụng, giả định và độ nhạy
Khi dùng value in use: (i) hỏi đã gồm toàn bộ dòng tiền ra cần để tạo dòng vào dự kiến chưa, ví dụ chi phí gia hạn giấy phép mỏ đối với doanh thu từ giấy phép gia hạn; (ii) kiểm tra tỷ lệ chiết khấu phản ánh rủi ro riêng của tài sản, không chỉ dùng lãi vay của đơn vị, lạm phát quốc gia hay lợi suất trái phiếu chính phủ mà không điều chỉnh; (iii) kiểm tra độ tin cậy giả định doanh thu, biên lãi gộp, lợi nhuận thuần bằng dự báo năm trước so thực tế năm nay; nếu khả thi/có dữ liệu, so dự báo năm nay với đơn vị cùng ngành để kiểm tra hợp lý.
Nếu phần chênh an toàn nhỏ hoặc mức tổn thất không khớp hiểu biết kinh doanh, hỏi giả định nào với thay đổi có thể xảy ra hợp lý sẽ làm tổn thất đổi đáng kể. Rà kỹ để không quá lạc quan hay bảo thủ; yêu cầu phân tích độ nhạy cho các thay đổi đó.
3. Hoàn nhập và công bố giảm giá trị
Nếu hoàn nhập: (a) phải do cải thiện thực chất yếu tố nền, không do hiệu ứng chiết khấu như dòng tiền dự kiến gần ngày báo cáo hơn; (b) với tài sản khấu hao/phân bổ, không vượt giá trị ghi sổ sau khấu hao/phân bổ giả sử chưa từng ghi tổn thất; (c) không hoàn nhập lợi thế thương mại vì chuẩn mực cấm.
Công bố phải đầy đủ, có ý nghĩa, gồm lý do thương mại ghi/hoàn nhập. Nếu chênh an toàn nhỏ và giá trị tài sản trọng yếu, công bố độ nhạy để nhà đầu tư đánh giá biên an toàn. Ngoài tỷ lệ chiết khấu và tăng trưởng dài hạn/cuối kỳ, tăng doanh thu, biên lợi nhuận và chi phí cụ thể cũng ảnh hưởng lớn nhưng hay bị thiếu. Chuẩn mực còn yêu cầu nói giả định phản ánh kinh nghiệm quá khứ hoặc nhất quán nguồn bên ngoài không; nếu không, khác thế nào và vì sao. Nội dung này cũng hay thiếu.
4. Lãi/lỗ một lần: hai ví dụ phải xét bản chất kinh tế
Giao dịch được xếp hình thức pháp lý vì nhiều lý do như hiệu quả thuế có thể tạo lãi/lỗ một lần lớn. Nguyên tắc là kế toán theo bản chất kinh tế thay hình thức pháp lý.
Ví dụ (a): bán một phần công ty con cho tổ chức tài chính với nghĩa vụ mua lại phần đã bán sau 12 tháng, giá mua lại bằng giá bán cộng biên tương tự lãi vay. Nếu kế toán như bán thay tài trợ, ‘bên bán’ ghi lãi năm ‘bán’, rồi thêm lãi do đo lại phần giữ lại theo giá trị hợp lý ở năm ‘mua lại’ phần đã bán.
Ví dụ (b): bán tàu cho tổ chức tài chính với thuê lại không thể hủy, trong đó ‘bên bán’ giữ phần lớn rủi ro/lợi ích sở hữu, còn bảo đảm giá trị còn lại qua quyền chọn mua lại cùng tàu. Kế toán theo hình thức bán–thuê lại thay tài trợ khiến ghi lãi ‘bán’ và cải thiện mạnh tỷ lệ đòn bẩy khi để khoản thuê ngoài bảng cân đối.
Vì có quyền duyệt giao dịch lớn, giám đốc phải đánh giá lãi/lỗ một lần trọng yếu: xét mọi sự kiện, hoàn cảnh, mục đích thương mại, điều khoản và công cụ tài chính; đánh giá các cách kế toán thay thế và kết luận cách chọn phù hợp nhất; xét đoán thiện chí, không thiên lệch/áp lực, có chứng cứ và tư vấn chuyên gia khi cần.
4. Biến động giá trị hợp lý và chuyên gia định giá
Tài sản/nợ theo giá trị hợp lý như bất động sản đầu tư, phái sinh, tài sản sinh học và khoản đầu tư có thể tạo lãi/lỗ đáng kể. Khi trọng yếu và chuyên biệt, nên nhờ chuyên gia định giá độc lập. Xem năng lực, phạm vi (định giá đầy đủ hay trên hồ sơ), khoảng thời gian định giá tùy mức trọng yếu/biến động giá; đánh giá thay đổi có khớp hiểu biết về thị trường và thuộc tính tài sản không.
5. Hợp nhất hay phương pháp vốn chủ: quyền quyết định thực tế
Chú ý phân loại đơn vị nhận đầu tư khi bên ngoài có quyền đặc biệt tham gia quyết định. Quyền biểu quyết tiềm tàng như call option, warrant cũng ảnh hưởng xác định kiểm soát. Hỏi thỏa thuận đồng đầu tư có reserved matters đòi đồng thuận các nhóm cổ đông không. Nếu liên quan hoạt động ảnh hưởng đáng kể lợi ích của đơn vị nhận đầu tư, nhà đầu tư không đơn phương kiểm soát dù nắm hơn 50% quyền biểu quyết; theo trường hợp tài liệu, cần phương pháp vốn chủ thay hợp nhất.
Để dễ chuyển tiền về, có thể đầu tư qua notes receivable, warrants thay sở hữu cổ phần trực tiếp. Quyền hợp đồng bảo vệ nhà đầu tư có thể cho tham gia quyết định vận hành; dù gọi ‘protective’, về kế toán có thể ‘substantive’, trao kiểm soát và đòi hợp nhất.
Giám đốc kiểm tra xử lý kế toán khớp thực tế kinh tế: trước hết hiểu giá trị mỗi đối tác (cổ đông, bên cho vay, người giữ quyền chọn) đóng góp và lý do reserved matters, quyền hợp đồng, các công cụ. Sau đó đánh giá có đồng ý kết luận của ban điều hành về kiểm soát, đồng kiểm soát hay ảnh hưởng đáng kể không. Công bố xét đoán đáng kể có ý nghĩa.
6. Mua doanh nghiệp: tách tài sản vô hình khỏi goodwill
Mua doanh nghiệp là nguồn tăng trưởng nhưng kế toán/định giá có thể phức tạp do earn-out hoặc giá mua tiềm tàng, mua từng bước, quan hệ trước với bên bán, call/put option trong thương vụ.
Thường trả cao hơn giá trị hợp lý tài sản hữu hình thuần. Phải xét tài sản vô hình riêng để tách khỏi phần chênh, ví dụ bí quyết, giấy phép, bằng sáng chế, nhãn hiệu, hợp đồng, đơn hàng tồn, danh sách khách. Ghi riêng và nhìn chung phân bổ các tài sản này; phần chênh còn lại là goodwill. Không ghi riêng/phân bổ có thể làm tài sản thuần bị ghi cao theo thời gian.
Goodwill càng lớn so giá mua càng có khả năng tồn tại tài sản vô hình riêng. Với goodwill trọng yếu và định giá phức tạp, khuyến khích chuyên gia. Kiểm tra phạm vi có gồm nhận diện tài sản vô hình, thay chỉ định giá danh sách ban điều hành định trước; có thể nhờ họ đánh giá độ hợp lý giả định trong toàn bộ định giá.
6. Ngày mua và hai lỗi thường gặp
Ngày mua quan trọng vì tài sản mua (gồm vô hình) và nợ nhận được định giá tại ngày đó; kết quả kinh doanh được hợp nhất từ ngày đó. Hai lỗi ACRA thấy: dùng ngày ký S&P dù điều kiện tiên quyết thực chất chưa hoàn tất; hợp nhất lợi nhuận từ trước khi mẹ kiểm soát con và trước ngày ký S&P chỉ vì mẹ được hưởng một phần lợi nhuận trước mua.
7. Phân loại dòng tiền và chênh lệch quy đổi ngoại tệ
Cần phân loại đúng hoạt động kinh doanh, đầu tư, tài chính. Dòng tiền kinh doanh thuần đo khả năng tạo tiền tài trợ hoạt động, là thước đo sức khỏe/hiệu quả ngắn hạn vì phản ánh lợi ích kinh tế đã thực hiện.
ACRA vẫn thấy chênh lệch quy đổi ngoại tệ bị đưa làm điều chỉnh trong báo cáo dòng tiền gián tiếp. Các chênh lệch từ hợp nhất công ty con/hoạt động nước ngoài thường không có dòng tiền, nên không trình bày như khoản điều chỉnh. Công ty có hoạt động nước ngoài đáng kể nên lập báo cáo dòng tiền hợp nhất từ báo cáo riêng từng hoạt động bằng đồng tiền chức năng tương ứng, giúp nhận diện chênh lệch phi tiền tệ.
8. Xét đoán, ước tính và phạm vi hướng dẫn
Người lập báo cáo xét đoán để (a) áp dụng kế toán khớp thực tế kinh tế, ví dụ đổi cách sử dụng bất động sản đang xây; (b) ước tính sự kiện tương lai bất định để xác định tài sản/nợ, ví dụ giảm giá trị tài sản dài hạn hoặc bồi thường ấn định. Giám đốc bảo đảm công bố có ý nghĩa các xét đoán tác động lớn nhất và chủ quan/phức tạp nhất để nhà đầu tư hiểu.
Các yếu tố là hướng dẫn chung, không liệt kê hết yêu cầu chuẩn mực Singapore. Khi nghi ngờ, giám đốc nên tìm trợ giúp chuyên môn. ACRA giữ quyền rà soát các phần báo cáo khác khi cần.